مشاهده مطلب

      ۲۰ مرداد ۱۳۹۴      ۲             40962      اثار شما, اجتماعی, اخبار منجیل, شهرستان رودبار, فرهنگی هنری, نوشته های شما  

 منجیل نیوز – اطلاع یافتیم آقای علی اکبری مدیر سایت کرمانج عمارلو  در شبکه سحر برون مرزی که به زبان کردی پخش می شود حضور یافته و در مورد سابقه حضور کردهای کرمانج در شهرستان توضیحاتی داده اند .

در ذیل متن گفتگو و حضور ایشان در این برنامه را از سایت کرمانج عمارلوی رودبار برای شما آماده نموده ایم .

گفتگو در برنامه ی مهمانی خدا (کُرمانجی: Mêvaniya Xwedê،  میوانیی خودا) در شبکه ی سحر کُردی برون مرزی درمورخه ۱۹/۰۴/۹۴ بطور زنده درسرتاسر دنیا پخش شد.

برنامه ی Mêvaniya Xwedê همزمان با شروع ماه رمضان از شبکه ی سحر کُردی صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران شروع به پخش نموده است در ادامه پخش گفتگو در باره کردهای کرمانج استان گیلان بویژه شهرستان رودبار از زمانهای دور که به این مناطق بدستور نادر شاه افشار کوچ نموده  را خواهید دید و پخش  این برنامه تقدیم  بینندگان می شود در ضمن دوستانی که در پخش این  برنامه کمک شایانی به ما کردند آقایان برادر(برار)علی پاک سرشت  وخشگوار مجری  ورستم نادری تهیه کننده  وبرات قوی اندام نویسنده برنامه بودند که اینجانب اکبری لیاولی تقدیر وتشکر وافری از این سروران گرامی  را داریم.

در اینجا مختصری از کردهای کرمانجی که به شهرستان رودبار آمده اند ودر گفتگو هم گفته میشود را برای خوانندگان در ذیل خواهیم نوشت.

نام عمارلو برگرفته از نام یکی از اقوام های  کرمانج است واین قوم زیر شاخه از ایل بزرگ زعفرانلو است.قوم عمارلو درسال ۱۱۴۱ حدود ۳۰۰ سال پیش توسط نادر شاه از قوچان وحومه که آن زمان قوچان مرکز حکومت خراسان بزرگ بود وعده ای هم از امارلو ودشت ماروسک(تحت جلگه ) در ۶۰ کیلومتری نیشابور به شهرستان رودبار برای دفاع ا ز مرزهای شمالی استان گیلان در برابرقوای روس کوچانده شدند

حدس میزنند که حدود ۲هزار چادر کردهای  کرمانج در تابستان میان منجیل و لوشان مستقر شده است و جمعیت ناحیه عمارلو شامل ۲هزارو صد خانوار میباشد که به ۱۰۰نفر سوارحکومتی آذوقه می دهند.

واین قوم با ورود به منطقه خورگام نام آن را به عمارلو (انبار لو-امارلو)تغییر دادند که دوسوی رودخانه شاهرود  وولایات پیرکوه تامرز دیلمان ومرکز آن روزگار ایل عمارلو شهرمنجیل  کنونی بوده است.

در این برنامه در باره  نامداران  ایل عمارلو و رسم رسوم ماه رمضان و چوپانان و لبا س زنان کرمانج هم بحث و گفتگو شد.

IMG_20150710_215129.jpg

رسم ورسوم ماه رمضان(ماه روژٌ)

در قدیم ایام خبرآمدن ماه رمضان را  که آن وقت ها نه رادیو و تلویزیون وجود نداشت  ازطریق «چاووش خوان ها» دریافت می کردند. چاووش خوان ها کسانی بودند که از دو سه روز قبل از آمدن ماه رمضان به کوچه پس کوچه محلات می رفتند و آمدن ماه رمضان را نوید می دادند تا کسانی که می خواهند روزه بگیرند خود را برای ماه رمضان آماده کنند و کسانی هم که به هر دلیلی نمی توانند روزه بگیرند تظاهر به روزه خواری نکنند. معمولا سحرخوان ها از یک ساعت مانده به اذان صبح روی  تپه  یا بام خانه روستا خود می رفتند و اذان می گفتند و مردم را به صلوات فرستادن دعوت می کردند البته گاهی علاوه بر آن شیپور ودهل(ساز نقاره) هم می نواختند تا حنجره شان کمی استراحت کند.

سحرخوان ها تا نزدیک اذان به خواندن ادامه می دادند و سپس هنگامی که وقت اذان نزدیک می شد ابیاتی را می خواندند که پایان هر بیت آن با یک صلوات همراه بود و همین علامتی بود تا کسانی که تازه بیدار شده اند متوجه وقت کمی برای سحری خوردن دارند. سپس دعاخوان ها دعای سحر می خواندند و بعد موذن اذان می گفت. تا یک قرن پیش نیز هنوز در بعضی شهرهای کشورمان نقاره می نواختند و همسایه ها با ذکر صلوات، همسایه شان را از خواب بیدار می کردند. البته در بعضی از روستاها از طبل برای اعلام وقت سحر و افطار استفاده می شد هر چند هنوز در بعضی روستاها این رسوم کم و بیش معمول است ولی در شهرستان رودبارمان دیگر این نواهای دلنشین شنیده نمی شود.

نام داران ایل عمارلو

سپاه عظیمی به سر پرستی عده ای ازکرمانج های قوم عمارلو که به مناطق  تنگه منجیل آمدند از سپاهیان آن دوره میتوان ولی خان، محمدخان در جیرنده ،روشن سلطان در روستای جلیسه ومحمد رضا کلانتر درروستای سرمل  ،رستم خان در منجیل ،شابنده در فاراب (پاراو)ذوالفقار خان در دیلمان ،حق وردی خان در رودبار، خداوردی سلطان درحاجیده رحمت آباد، شاقلان خان در نورالعرش وپیرامون ،کاظم خان در الموت ،محمد سلیم خان درپیر کوه،اسفندیار خان(بیگ)در لیاول علیا،محمدعلی خان درجلالده،شعمی خان درپشتکلاه  رامی توان نام برد .عمارلوییها به قبایل متعددی تقسیم شده اند

لباس زنان کرمانج عمارلو

این قوم علاقه عجیب وزیادی به جشن وسرور (لیستکی)دارند شاید این خود به نوعی رمز ماندگاری بخشی از فولکوروفرهنگ آنهاست ویکی از عناصر فرهنگی قوم عمارلوکه جلوه خاص ورنگینی دارد وشاید نخستین چیزی باشد که نگاه غریبه ها را به خود جلب می کند پوشاک زنان قوم است پوشاک زن کرمانج عمارلو شاخصه ها ی منحصر بفرد است که نوع پارچه ‘زینت ها ‘نامهاوپردازش رنگ از جمله این ویژگیهامی باشداین لباس از سه تیکه کراس keras(پیراهن )درپه(دامن)جریدقه(جلیقه)تشکیل میشود.قسمت بالا تنه که پیراهنی ساده وبلند وبدون یقه میباشدبه آن کراس می گویند وبه دامن رنگی به لهجه کرمانجی درپه گفته می شود.جریدقه پوششی از جنس پارچه مخملی میباشد که بر روی کراس پوشیده میشود جریدقه از پارچه مخمل که معمولا بارنگ سیاه وسکه های تز یینی که در اصطلاح کرمانج دراوگفته می شود بر روی آن دوخته میشود.سکه های متعددبر روی آن هنگام راه رفتن صدایی موزون تولید میکند به حاشیه یقه ‘جیبها وسر آستین ها نوارهایی زیگزال میدوزند.زن کرمانج برای پوشش سر از چار قد وشالی مخصوص استفاده میکنند و این سرپوشها حتی روی چهره زن به جز چشم را می پوشاند.
اما متاسفانه  کفش گیوه و لباس کردی مرد های  این مناطق برچیده شده و این آداب ورسوم در یک قرن گذشته از بین رفته وبه فراموشی سپرده شده است .
کشتی گیله مردی
کشتی گیله مردی که این ورزش سنتی در گیلان در هفته بازارها و در مراسم عروسی‌های سنتی و در کنار روستاها و شهرهای کوچک برگزار می‌شود.میدان مصاف پهلوانان فضای وسیعی است که « سبزه میدان » یا « سیمبر» نیز نامیده می شوند.

کشتی گیله مردی همانند سایر کشتی‌های مانند کشتی چوخه استان خراسان شمالی مراتبی دارد ودارای فنون و قوانین خاص و آداب و رسم هایی مختص بخودش را دارد. تازه کاران را « نوچه» و به اصطلاح محلی « تنگوله» می نامند و کشتی گیران میدان دیده و کار آزموده را « پهلوان» خطاب می کنند و درهرمحله و روستا نیز یکی از پهلوانان پیش کسوت، عنوان « سر پهلوان» را دارد. برگزاری کشتی روز وزمان مشخص ندارد.معمولاً کشتی گیران هر محل، با نظر سر پهلوان تصمیم به زور آزمایی می‌گیرند که در این صورت به شهرها و آبادی‌های نزدیک خبر می‌دهند وکشتی گیران آن مناطق را برای انجام مسابقه دعوت می کنند. ودر فینال جایزه کشتی گیر برنده در قدیم ایام گاو یا گوساله نر« کل » بوده است.در پایان تقدیروتشکر از تمام دست اندرکاران این برنامه که ما را همیاری کردند سپاسگزاریم.

 دیدگاههای کاربران

  1-  دیدگاهها پس از تایید مدیر سایت نمایش داده می شوند.
  2-  از ارسال دیدگاههای تکراری و حاوی توهین به حزب یا گروه خاصی پرهیز گردد.

  1. باسلام و تشکراز شما
    در این جا لازم می دونم یه تشکر ویژه و جانانه از آقای اکبری که زحمتهای فراوانی در این زمینه می کشند.
    تشکر نمایم

  2. به نام رودبار، به کام گیلان
    شهر «باران» داماش را با خود برد
    http://esparou.ir/fa/?p=1769

    شکوفه های زیتون