مشاهده مطلب

      ۱۳ بهمن ۱۳۹۳      ۰             28899      شهرستان رودبار  

 

روستا زیبای گوفل  دربخش خورگام، شهرستان رودبارزیتون

وقتی کتاب را ورق می زنیم ؛ هر ورقش شاهکاریست از الطاف بی همتای کردگار . ورقی به رنگ آبی آسمانست و ورق دیگری هم سبززار وکوه است در نقش ییلاق . صفحه ای هم حکایت از ارتفاع قله های پوشیده از درختان انبوه به نام جنگل است. با ما همراه باشید برای ورق زدن یک برگ از زیبایی مخلوق آفریدگار به نام روستای “گوفل”

روستا گوفل یاگُپل آبادی از بلوک خورگام از بخش رودبار زیتون واقع درچهل هزار متری خاور محمد زمان خانی (رودبار)واقع شده که محلی کوهستانی و دشت بزرگ شمرده میشود.

روستا گوفل درشهرستان رودبار  و درپیرامون شهربرهسر و شمال بخش خورگام  قرار دارد و این روستا در ارتفاع ۱۴۵۰متری بالاتر از سطح دریا واقع گردیده است.  که از شمال به روستای گلنگش ودشت خیکن، از جنوب به زمینهای باغبر  وپیران رز، از شرق به روستای آسیاب برک و از جنوب غربی به روستای چهیش محدود می شود.

درلغت نامه دهخداکوپال .(اِ) لخت آهنین بود، تازیش عمود است . (لغت فرس اسدی ). عمود و گرز آهنین را گویند. (برهان ). به معنی گرزو عمود باشد و به بای عربی معنی آن روشن تر شود یعنی کوبنده ٔ بال و بازو و به قانونی که در فارسی رسم است یک با را حذف کرده کوب بال را کوبال گویند . (آنندراج ). گوپال . کردی ، کوپال (عصا، چوب دست چوپان )، کوپال (چوب دست شبان ). ولف در شاهنامه گوپال (با کاف پارسی ) آورده است . (حاشیه ٔ برهان چ معین ) : 

روستا زیبای گوفل  دربخش خورگام

از شهر رستم آباد که آرام  آرام به سمت روستا گوفل که حرکت می کنی حدوداَیکساعت ونیم یابعبارتی ۴۰کیلومتر راه است پیچ های آرام کوه که می پیچد درست مثل این است که یک دفتر نقاشی را ورق میزنی در هر پیچ یا کوه ، رود یا  جنگل انبوه است وکوه هایی که سر به آسمان می سایند و در میان این تابلوی نقاشی سرشار از زیبایی هر از گاهی انبوهی از  درختان چشمانت را از حالت یکنواختی خارج میکند.روستا گوفل و مناطق اطراف آن را می توان سرزمین کوهستان نامید.

 

وقتی به سمت جاده خورگام که میگذریم انگار جاده ما را گم کرد وگم شدیم وخود را در قطعه ای از بهشت یافتیم بهشتی روی زمین که زیباییهایش را به رخ مسافران تازه واردمیکشداین بهشت زمینی داستانهایی دارد از اهالی دیروز که دیر زمانی در این دیار زندگی میکردندوزیبایی خیره کننده این سرزمین کهن خورگام ومردمان کوچنده بسیاری را به سوی خود کشانده وپایبند شان کرده است.

اگر به بخش خورگام سفر کنید و به سمت روستای زیبا به نام «گوفل» حرکت کنید با مناظر زیبایی روبرو خواهید شد که هر جایی از این کره خاکی دیده نمی شود، دره های سرسبز و کوه های بی نظیر تنها بخشی از این بهشت گمشده است .

این روستای سرسبز و زیبا از قدیمی‌ترین روستاهای بخش خورگام می باشدو بنا به برخی روایات روستای ۲۹۰ساله شناخته می شود بگفته سالخوردگان اهالی روستا گوفل وسیبن درگذشته درچلیک می زیسته اند که بمرور زمان وبعلت سردسیربودن آبادی چلیک ،اهالی بسمت گرمسیری بطرف  منطقه سورمات وپائین دست کوچ نمودند و در منطقه‌ای کوهستانی در بین باغات و محصور  کوه‌ها ودشت زیبا سکونت گزیده بوده اند .

کردهای کرمانج عمارلو همیشه کوهستان را برای زندگی,جنگجویی,دلاوری,سلحشوری خود انتخاب میکرده اند زیرا جوانانی که در کوهستان پرورش میافتند بسیار جسور وبی باک میشدند.نترس وشجاع بودن یکی از ارکان اصلی جوانان این قوم بوده است  .

کرمانجها آزادی خود را در کوههای پر فراز ونشیب بر همه چیز ترجیح میدادندواز محرومیتها وسختیهایی که به ازای استقلال خود میکشیدند بر خود می بالیدند.مردمان نام آور عمارلو از دلیرترین,سلحشورترین,آزاده ترین فرزندان این سرزمینند.که در جهت  حفظ استقلال وطن خود تمام رنج وسختی وناگواریها را بر خود خریده ومهاجرت آنها به دیار خورگام نیزدرراستای همین مقصود بوده است که با ایثار جان ومال وفرزندان خود از مرزها ی این خطه ی وسیع دفاع کرده اند وحفظ سرزمین خورگام در آغوش وطن را با ضرب شمشیر وسلاح مقابله نموده اند.

 قوم عمارلودرسال ۱۱۴۱ حدود ۳۰۰ سال پیش توسط نادر شاه از مناطق قوچان مرکز آن زمان خراسان بزرگ بوده است وعده ای را هم از امارلو ودشت ماروسک(تحت جلگه ) در پیرامون کوه بینالودنیشابور به شهرستان رودبار برای دفاع ا ز مرزهای شمالی استان گیلان در برابرقوای روس کوچانده شدند واین قوم با ورود به منطقه خورگام نام آن را به عمارلو (انبار لو-امارلو)تغییر دادند که حدودا چندبخش از  شهرستان رودبار زیتون  است.

                                         روستا  دیدنی و زیبای گوفل

گوفل که به نام‌های گوپال،گوفال، گفل،گُپل، شناخته میشود در ابتدا یک واژه بود . واژه ای که درباره آن ساعت ها می توان شنید ونوشت و بسیاری هم درمعانی آن سخن ها گفته اند که ما از این همه می گذریم ودوباره به سایه سار درختان و جاده پرفراز و نشیب آن خواهیم گذشت. پس از عبور از جنگل وکوهها درآغوش کوهستان نگینی سرسبز می بینی سرشار از طراوت زندگی ، بکر، حاصلخیز که روح را پر میکند از انرژی . دامنه کوه و تپه ماهورها همچون مرز دوشقه روستا را در آغوش خویش جای داده اند.

این سرزمین نیز علاوه برتاریخ هزار ساله اش از طبیعت سرسبز بکر و گلهای رنگارنگش و نیز از کوه,جنگل,غار و خانه های گلی سرشار بود که متاًسفانه در مرور زمان و زلزله های دوران گذشته تخریب و از بین رفته است  و نقل ها درباره مهاجرت به این روستا به دو گونه است بسیاری آن را جان پناه رمیده گان از جور زمانه می دانند و دیگران آن را خلوتگاه یار جاودانه و زندگی و استراحتگاه فرزند آدمی می دانند.

واما این دیار ابهتی وصف ناپذیر دارد واستواری کوهها مردمان را سختکوش کرده چرا که آنها نیز همچون کوه پرصلابت و صبورندهنگام زمستان محافل مهمانی برپا می شد ودرآن جز صمیمیت و نقل وقول زیبا و دلنشین چیزی نمی توان یافت . اهالی این دیار از جنس مهربانی اندوبه تمام معنی نور در چشمانشان می درخشد مردم این سامان گنجینه ای از فولکلور ناب و مثل های پر معنی اند . باید نشست و شنید باید دل وجان داد به آن تاریخ دوران کهن شان.. !!!

راستی این را هم بگویم مکان اصلی سکونتگاه اجداد گوفلی ها ،سیبنی ها،سی دشتی ها وچهیشی ها نزدیک مکانی بوده است بنام چلیک در زمانی که کرمانچ ها به مناطق خورگام کوچانده شدند .

از هر شخصی که از نام این طایفه سوال کردیم همگی این قوم را”شاقلانی” می شناختند. ابتدا تصورمان هم این بود که شاید دلیل نامیدن این  طایفه به شاقلانی، لهجه آنها باشد. هر چند این تصور ما خیلی با واقعیت فاصله داشت، اما گویا دلیل نامیدن این قوم داستان‌ها و ماجراهای دیگری هم دارد. یکی از آن همه روایت این که انگاریک سرداری بنام” شاقلان خان” در این مناطق  حکمرانی می کرده است ،که همین نام بعدها نیز بر این قوم ازگذشته تا حالیه به یادگار مانده است .

آن دوران بزرگان این طایفه منطقه سورمات و پیرامون را برای سکونت اختیار کردند و زمانی این آیادی  ۲۳۹قران ،۹۰شاهی به دولت مالیات می دادند. و اما عوامل طبیعی بر جانش افتاد و به مرور زمان به مکان فعلی کوچ کردند و تنها نامش را در خاطر اهالی به یادگار ماند جالب این که هر کدام از دشت ها ،کوههاومزارآبادی برای خود دارای نامی بامسما وشگفت انگیز هستند که اسامی هم چون  ییلاق چلیک،کوه یهودی محله،رجی کن، زمینهای اسپیه چالان،پًمشی ،تخت آزار،تخت نصیر کلاه،باغبر،پیران رز-رودخانه آسیاب برک- تپه دوشقه، تپه کمربن،زمینها وقبرستان باستانی باغبر، سورمات،و ….همین نام ها خود شناسنامه اند.

 

این روستادومحله قدیم وجدید دارد و اکنون طایفه های بزرگ وکوچکی را از جمله ،خانواده های:مقصودی- اصغر زاده –اسدی- شریفی -اصلانی-پورفیضی-ناظری-دارابی-عبدی- فرد-محمدقلی-حاجی پور-حمیدی- پرتوی-گنجی – حبیبی- میرزایی- علیپور-  فیاض و…رادراین روستا می توان نام برد … که زندگی رابه خوبی وخوشی درکنار هم سپری میکنند.

روستای  گوفل یاگپل در یک محدوده کوهستانی استقرار یافته و بافت مسکونی متمرکزی دارد. کالبد روستا، در شیب ملایم دامنه زمین ها گسترده شده است و اطراف خانه ها را مزارع و باغات فرا گرفته اند.
به لحاظ موقعیت اکولوژیگی و قابلیت‌های ذاتی یکی از زیباترین و متنوع‌ترین اکوسیستم‌های طبیعی خورگام محسوب می‌شود، وجود درختچه‌های جنگلی همچون زالزالک، اربو، والیک، دامنه‌های وسیع، ارتفاعات متعدد با پوشش متنوعی از گیاهان مرتعی و باغهای فراوانی که سردرختی آن از جمله گردو،الو،آلبالو،انجیر،گیلاس،انگور،گلابی،سیب…..می باشد وانواع پرندگان از دیگر ویژگی‌های این روستا است.

با وجود اینکه  اکثرمردم روستاهای هم مرز به زبان دیلمی  سخن می‌گویند، مردمروستای گوفل ، گویش کردی (بالهجه شیرین کرمانجی سخن می رانند؛  و اما درگذشته مردم روستاهای گوفل و همجوارش سیبن ، سیبن سفلی(چهیش) ،گردویشه  با القاب و نام پدر یکدیگر را می‌شناختند.

 اما برای بیشتر کسانی که  به گوفل می آیند یک انگیزه ویژه وجود دارد و آن وجود بقعه متبرکه قاسم(ع) که در جنوب غربی این روستا واقع است که اهالی به این مکان سرمات میگویند اهالی و مردمان اطراف ذکر بزرگواری و بزرگ منشی بسیارزیاد این  بقعه متبرک را در دل خود دارند که به وقتش آن را به همدل خویش بازمی گویند.

اما بغیر از این موقعیت قرار گیری بقعه در یک محیط بکر و طبیعی قرار گرفته است که هر نفسی که بر می آورد مفرح ذات است و به شکراندرش مزید نعمت باز می آرد و رود کوچکی هم بر این همه زیبایی و جذابیت افزوده است و اهالی روستا تماما با زبان کردی با لهجه شیرین کرماجی سخن می گویند و در آخرین سر شماری سال ۱۳۹۰جمعیت این روستا ۹۱ خانوارو حدود۳۱۱نفر بوده است

خصوصیات مردمان این دیار قد متوسط,تنومند,قوی هیکل وجنگجودراین روستا زندگی می کردند  ودرادوار گذ شته شغل مردمان این مناطق پرورش اسب,مادیان وقاطر برای سوارکاری ونبرد در جنگها وحمل ونقل باروپرورش بز، گوسفند  وگاو بوده است در قرن گذشته زنان خانه دار ،جوراب بافی ودستکش پشمی پیشه ساکنان آن بشمار می رفت راه آن مال رو ودو باب دکان  دارد و دامداران در تابستان به ییلاق سرسبز چلیک می رفتند.

این آبادی در یک محل کوهستانی استقرار یافته و زمین های آن بعضاً هموار و کشت کشاورزی در آن آبیاری و بعضی بصورت دیم به عمل می آید و اقتصاد این دیار به علت شرایط خاص اقلیمی بر پایه کشاورزی و دامداری استوار است.

شغل اهالی زراعت و باغداری و گله داری,زنبور داری بوده است و آب آن از چشمه ها و رودخانه محل تاًمین می شود و اما هوای آن سردسیر و مطبوع بوده و عمده محصول آن غلات ، و جو ،گندم ،عدس(مرجو)و محصولات لبنی و کشاورزی میباشد.

   شب نشینی:

در آبادی گُپل(گوفل) در دوران قدیم مرسوم بوده است فامیل و آشنایان گرد هم جمع می شدند و خوش و بشی داشته باشند و به گپ و گفتگو بپردازند و شادی کنند و خستگی از تن بزدایند. این شب نشینی ها در شب های خاص سال پر رنگ تر بوده و معمولا در این شب ها در خانه بزرگان فامیل گرد هم می آمدندوازداستانها ،روایت ها وکارزار نیاکان خودشان برای همدیگر نقل  وقول می کردند. در گذشته در شب های زمستان گرد بخاری (کٍلُه ) های هیزمی   می نشستند و از انواع شب چره ها بهره مند می شدند. از جمله گندم برشته،عدس برشته، امبرودخشک(اربو)،برگه زرد آلو ، نخودچی ،کشمش. گاه گاه ای میوه  بـــه را بر روی بخاری  آتشی یا ذغال قرار می دادند تا پخته شود و میل می کردند. مادر بزرگ ها هم که بساط سماور آتشی خود را در اتاق براه می انداختند و با چایی از میهمانان پذیرایی می نمودند..

دریافت سرانه:

درگُپل قدیم مرسوم بوده است جهت هزینه های مربوط به اداره آبادیها نظیر هزینه های مسجد ، حمام و دیگر مکانهای عمومی مبالغی محاسبه و به صورت سرانه (سری )از مردم اخذ گردد. با عنایت به بافت طایفه ای ساکنین مرسوم بوده بزرگ هر طایفه ای شخصی را مسئول جمع آوری سری می نماید. همچنین هر خانواده موظف بود به تعداد افراد ذکور خانواده مبلغ سرانه را بپردازد. مسئول پرداخت سرانه در هر خانواده سرپرست خانواده بوده است و به محض اینکه فرزندان ذکور خانواده ازدواج نمایند از نظر پرداخت سرانه مستقل خواهند بود.

صنایع دستی و چوبیاین صنعت درولایت  شاقلانی ها قدمت زیادی دارد شاید به طول دوران زیست کرمانجها به این وادی، از مهمترین صنایع دستی گلیم بافی،چادر شب ،جوراب پشمی ، نخ ریسی،نمد،جاجیم و وسایل چوبی است که مواد خام این محصولات از محل این وادی تهیه می گردید .
نیاکان این دیار و صاحبان پیشه و فن همواره با عشق به زیبایی و سایل مادی زندگی را خلق کرده بودند و دستان توانمند هنرشان ذهن مستقل و پویا واندیشه جستجو گرش مجموعه ای دیدنی و سزاوار تحسین را به یادگار گذاشته بوده است .

در این مرز و بوم در ادوار گذشته مشاغل و صنایع چوبی ساخت دست از جمله می توان پارو,غربال,قاشق,تخته گوشت,ذغال و انواع دسته های چوبی تبر و تیشه,داس…. میتوان اشاره کرد که از درختان جنگل تهیه و برای فروش به شهرهای اطراف می برند و حمل و نقل آن وسایل از چهارپایان مانند قاطر, الاغ صورت می گرفت و زمانی که در شهرهای اطراف یخچالی وجود نداشت عده ای برای بردن یخ به کوه دالفک (درفک) می رفتند و از یخچال طبیعی آن یخ تهیه و در جوال (گونی) ریخته و بار قاطر کرده و برای فروش و امرار معاش به شهرهای رشت و قزوین انتقال می دادند.

بی چشمداشت!کنار این چشمه با آب روانش باغ ها ومزارع زیادی وجود دارد که در یک چشم انداز وسیع مانند تابلوی نقاشی به آن خیره میشوید ومکانی رویایی در این روزگارآهن که هر روز روان انسان را خماروخمیر می کند خانه های که از بافت قدیم در روستا برجای مانده اند اکثر خانه ها دوطبقه اند و با مصالحی همچون گل وچوب و ساختمانهای جدید هم با آهن وسیمان ساخته شده اند.

این آبادی کوچه باغ ها روستا را به یکی از زیباترین وجذاب ترین روستا های بخش خورگام تبدیل کرده است.

این روستای کوهستانی جاذبه های دلفریب دارد مثل: ییلاق چلیک ،تپه کمر بن، زمین های پیران رز ،کوه یهودی محله،رجی کن، زمینهای اسپیه چالان،پًمشی ،تخت آزار،تخت نصیر کلاه،قبرستان باغبر و….. نامشان که عجیب به نظر میرسد ولی به آنجا که میروی هوش از سر میرود. گون؛ گوجه سبز، زالزالک، تمشک، شیرین بیان و……. مخملی است بر دامن طبیعت که میروی و می بینی که آنها بر زمین ریخته اند وپراز احساس می شوی و همین آرامت می کند و بهار را اگر در ییلاق چلیک واطراف و …. باشی با فرشی از گلهای زرد و شقایق سرخ در میان سبزی چمنزارها از تو میزبانی می کنند و دشت اسپیه چالان آن روزگاران پراز درختچه های راش ، بلوط و… بوده است و چشمه های فراوانی در ییلاقهای این دیار وجود دارد

درضلع غربی این روستا تپه ای به چشم می خورد که ،آرامگاهی به نام قاسم (ع) (سورمات) دربالای تپه قرارگرفته که مکانی برای نیایش معبود است . بنای قدیمی اش چندبار خراب شده و باردیگر ساختمان جدید بنیادنهاده اند  می گویند بنای اولیه یک گنبد مخروطی زیبابوده که درختان دورتادوراین امامزاده( بزرگوار) را احاطه کرده اند

«گوفل» روستایی زیبا و دیدنی با هوایی تمیز و سالم، بیخ گوش شهر برهسر است که باید رنگ‌آمیزی طبیعت را در آن در فصل پاییز به تماشا نشست. روستایی که نزدیکی آن با روستا سیبن می‌تواند بهانۀ مناسبی برای سفری حتی یک روزه باشد. درباره آن در ادامه بیشتر بخوانید و بیشتر بدانید.

تنفس هوای پاک و دیدن آسمان آبی غنیمتی است که شما می توانید طی مدت نیم ساعت و در فاصله حدود ۹ کیلومتری هر کجای اطراف شهر برهسر به آن برسید. آب و هوای روستا گوفل در بهار و تابستان معتدل و مطبوع و در پاییز و زمستان سرد است. البته درست است که هوای روستا در پاییز سرد است، اما دیدن این روستا را در پاییز به شما توصیه می کنیم. زیبا ترین مناظر ممکن را در پاییز گوفل می بینید نه تابستان و بهار. درختان روستا در این فصل ترکیبی از رنگ های گرم نارنجی و زرد و قرمز و قهوه ای می شوند و ناخودآگاه گرما را مهمان وجودتان می کنند.

کوه باغبر در فاصله سه کیلومتری روستا قرار دارد و با چشم اندازهای بسیار زیبا گردشگران طبیعت دوست را به سوی خود جذب می‌کند.
سطوح  ییلاق  های این وادی در فصل زمستان از برف یکپارچه سفید پوش می‌شود و جلوه‌ای بسیار تماشایی می‌یابد.

روستای گوفل در کوهپایه استقرار یافته و بافت مسکونی متمرکز دارد. این روستا معابر عریض دارد و در برخی از آنها درختان بلند و نهرهای آب، فضای دلپذیری را به وجود آورده است. باغهای زیبا و متعددی که در فصل تابستان انواع میوه از درختهای آن آویزان می‌شود، مناظری بسیار جذاب ودلپذیربوجود  می‌آورد، همچنین باغات پلکانی واقع شده در دامنه کوهستان بر غنای این مناظر افزوده است.  خانه‌های روستاییان از نوع معیشت و فعالیت روستاییان متأثر شده و غالباً دارای ایوان هستند. عمده مصالح به کار رفته در خانه‌ها،  چوب،سنگ و گل است که هنرمندانه به کار گرفته شده‌اند. دیوار خانه‌های کاهگلی به دلیل سرمای سخت زمستان ضخیم است و در قاب روزنه‌ها پنجره‌های کوچکی تعبیه شده است. انواع درختان شامل راش، بلوط، سرو، سخدار، و همچنین پونه، گل گاو زبان، گل بنفشه، گل رز،  و گون که مصارف دارویی نیز دارند، زمین های پیران رز و باغبر وپیرامون را به ویژه در بهار و تابستان به بهشتی زیبا مبدل می‌سازند. این دشت زیستگاه انواع پرندگان و جانورانی مانند کبک، تیهو، گرگ، روباه و خرگوش است.

راههای دسترسی:

مسیررستم آباد-چهارمحل-بره سر-پشتکلاه -گوفل

  مسیررستم آباد-دفراز-پس طالکوه-گردویشه-چهیش-گوفل

درپایان: تقدیروتشکرازدوستان ارجمندم جناب آقایان میلاد اصغر زاده ،عکاس و مهندس بهنام ناظری دهیار ومقصودی مسئول مخابرات روستا گوفل  که اطلاعاتی رادراختیار ماگذاشتند واقعا از ایشان سپاسگزاریم

از تمام همولایتی ها ؛عزیزان و بازدید کنندگان محترم تقاضا می شود که اطلاعاتی را که در خصوص روستا گوفل می دانند برای ما ارسال تا در این پست گنجانده شود. . ازهمه دوستان سپاسگزاریم

 دیدگاههای کاربران

  1-  دیدگاهها پس از تایید مدیر سایت نمایش داده می شوند.
  2-  از ارسال دیدگاههای تکراری و حاوی توهین به حزب یا گروه خاصی پرهیز گردد.